سرعتکاههای جادههای رفسنجان؛ راهکاری برای ایمنی یا مانعی پرهزینه؟
به گزارش سازش خبر؛ هر روز صدها خودروی سواری، کامیون، اتوبوس، آمبولانس و موتورسیکلت از محورهای رفسنجان به سمت نوق، کشکوئیه، ، انار، داوران، سرچشمه، بهرمان و دهها روستای دیگر تردد میکنند. در بسیاری از این مسیرها، سرعتکاههایی نصب شده که هدف از ایجاد آنها کاهش سرعت خودروها و افزایش امنیت عابران است.
اما بررسیهای میدانی و گلایههای رانندگان نشان میدهد بخشی از این سرعتکاهها به دلیل ارتفاع نامناسب، عرض غیراستاندارد، نبود علائم هشدار یا نگهداری نامناسب، سرعتکاه هایی که در جاهایی غیر اصولی ایجاد شده است ؛ خود به یک معضل تبدیل شدهاند.
سؤال اصلی این گزارش آن است که آیا تمام سرعتکاههای موجود واقعاً استاندارد هستند؟
روایت رانندگان
«هر بار از این مسیر عبور میکنم باید تقریباً خودرو را متوقف کنم؛ اگر شب باشد و سرعتکاه دیده نشود، احتمال خسارت بسیار زیاد است.»

راننده دیگری میگوید:
«هزینه تعمیر جلوبندی خودرویم در یک سال گذشته چند برابر شده است و بخش زیادی از آن به خاطر عبور از سرعتکاههای غیراستاندارد است.»
این روایتها اگرچه شخصی هستند، اما نشان میدهند بخشی از شهروندان نسبت به وضعیت موجود نگرانی دارند.
مأموریت اصلی سرعتکاه چیست؟
سرعتکاه باید فقط در نقاطی نصب شود که احتمال وقوع تصادف یا تردد عابر پیاده زیاد است؛ مانند:
ورودی روستاها
مدارس
مراکز درمانی
مساجد
تقاطعهای حادثهخیز
اگر بدون مطالعه کارشناسی در هر نقطهای نصب شود، ممکن است آثار منفی آن بیش از مزایایش باشد.
مشکلاتی که رانندگان مطرح میکنند
بر اساس مشاهدات میدانی و گفتوگو با برخی رانندگان، مهمترین مشکلات عبارتاند از:
نبود تابلو هشدار در فاصله مناسب
رنگرفتگی سرعتکاهها
ارتفاع بیش از حد
لبههای تیز
نبود چشمگربهای
روشنایی ناکافی در شب
اختلاف زیاد ارتفاع با سطح آسفالت
خسارتهای اقتصادی

یک تعمیرکار جلوبندی در رفسنجان میگوید:
«بخش قابل توجهی از مراجعات مربوط به آسیب کمکفنر، طبق، سیبک و جلوبندی خودروهایی است که مرتب در مسیرهای بینروستایی تردد میکنند.»
این گفته یک تجربه میدانی است و لزوماً به تنهایی نشاندهنده علت همه خرابیها نیست، اما میتواند یکی از نشانههای نیاز به بررسی دقیقتر باشد.
خودروهای امدادی
آمبولانس، آتشنشانی و خودروهای امدادی باید در کوتاهترین زمان ممکن به محل حادثه برسند.
سرعتکاههای غیراستاندارد میتوانند زمان حرکت این خودروها را افزایش دهند؛ موضوعی که در مأموریتهای اورژانسی اهمیت ویژهای دارد.
مسئولیت دستگاههای متولی
احداث و نگهداری سرعتکاهها نیازمند هماهنگی میان دستگاههای مسئول از جمله:
اداره راهداری و حملونقل جادهای
پلیس راه
دهیاریها
شهرداریها (در محدوده شهری)
است. اجرای هر سرعتکاه باید بر پایه مطالعات کارشناسی و ضوابط فنی انجام شود.
پیشنهادهای سازش خبر
این رسانه پیشنهاد میکند:
۱. تمام سرعتکاههای محورهای رفسنجان شناسنامهدار شوند.
۲. سرعتکاههای فاقد استاندارد اصلاح شوند.
۳. تابلوهای هشدار و خطکشی شبرنگ در اولویت قرار گیرد.
۴. سامانهای برای ثبت گزارشهای مردمی درباره نقاط حادثهخیز ایجاد شود.
۵. کمیتهای متشکل از راهداری، پلیس راه، فرمانداری و نمایندگان شوراهای روستاها وضعیت سرعتکاهها را بهصورت دورهای بررسی کند.
پرسشهایی که مسئولان باید به آن پاسخ دهند
چه تعداد سرعتکاه در محورهای شهرستان رفسنجان وجود دارد؟
چه تعداد از آنها مطابق ضوابط فنی اجرا شدهاند؟
آخرین بازبینی فنی آنها چه زمانی انجام شده است؟
آیا تاکنون گزارشی از خسارت خودروها یا حوادث مرتبط با سرعتکاهها ثبت شده است؟
برای اصلاح سرعتکاههای فرسوده یا غیراستاندارد چه برنامهای وجود دارد؟

اما در پایان اصل ایجاد سرعتکاه اقدامی ضروری برای حفظ جان مردم است، اما کیفیت اجرا اهمیت تعیینکننده دارد. سرعتکاهی که بدون مطالعه، بدون علائم هشدار یا خارج از استاندارد ساخته شود، میتواند به جای افزایش ایمنی، خود به یک عامل خطر تبدیل شود.
سازش خبر با انتشار این گزارش قصد ندارد ضرورت استفاده از سرعتکاه را زیر سؤال ببرد، بلکه بر لزوم رعایت استانداردهای فنی، نظارت مستمر و پاسخگویی دستگاههای مسئول تأکید دارد. هدف نهایی، کاهش تصادفات، حفظ جان شهروندان و ارتقای ایمنی جادههای شهرستان رفسنجان است.
عکس و خبر: مجتبی نقی زاده



