خبرنگار برای مردم می‌نویسد، بلاگر برای الگوریتم/مرجعیت خبرنگار با فالوور ساخته نمی‌شود؛ با اعتماد مردم ساخته می‌شود
یادداشتی تحلیلی درباره مرز باریک خبرنگاری حرفه‌ای و بلاگری در عصر شبکه‌های اجتماعی
به قلم‌مجتبی نقی زاده
سازش خبر/ در جامعه امروز فضای مجازی که تعداد فالوورها، میزان بازدید و آمار لایک‌ها به معیارهای ظاهری موفقیت در فضای مجازی تبدیل شده‌اند، یک پرسش جدی پیش روی اهالی رسانه رفسنجان قرار دارد: آیا قرار است خبرنگار باشیم یا صرفاً برای دیده‌شدن تلاش کنیم؟
خبرنگاری رسالتی فراتر از تولید محتوای پربازدید است. خبرنگار قرار نیست برای افزایش دنبال‌کننده، هر سوژه‌ای را به هر قیمتی به محتوای رسانه‌ای تبدیل کند یا برای جذب مخاطب، به سراغ هر فردی برود که در فضای مجازی با طنز گویی ها شهرتی دارد. به سوژه یک گفت‌وگوی رسانه‌ای تبدیل شود.
البته باید در نظر داشت که مصاحبه با هنرمندان طنزپرداز حرفه ای، هنرمندان‌چهره‌های اجتماعی به‌خودی‌خود ایرادی ندارد؛ مسئله، چرایی، هدف و ارزش رسانه‌ای این گفت‌وگوهاست. آیا این مصاحبه قرار است مسئله‌ای را روشن کند؟ حرف تازه‌ای برای مخاطب دارد؟ به آگاهی عمومی کمک می‌کند؟ یا صرفاً قرار است با تکیه بر شُهرت یک فرد، بازدید صفحه رسانه ای افزایش پیدا کند و در شهر و بین مردم دیده شوید و انگشت اشاره به سمت شما باشد ؟اگر هدفتان، دیده شدن و بالا رفتن آمار بازدید باشد، دیگر نمی‌توان آن را نشانه‌ای از اعتبار حرفه‌ای دانست.
⬅️مرجعیت رسانه با عدد ساخته نمی‌شود
مرجعیت رسانه یعنی مردم در زمان وقوع یک اتفاق، برای اطلاع از واقعیت به آن رسانه مراجعه کنند؛ یعنی مخاطب بداند خبری که منتشر می‌شود، حاصل بررسی، دقت، صحت‌سنجی و مسئولیت‌پذیری است.
مرجعیت رسانه زمانی شکل می‌گیرد که مردم به خبرنگار اعتماد کنند، نه اینکه صرفاً نام او را در میان پربازدیدترین صفحات ببینند. و دلخوش باشی که هر زمانی و هر مکانی درحال تهیه خبر هستید و فرقی هم نکند با چه کسی مصاحبه می کنی و آیا صحبت هایی که می گوید و سریعا نشر داده می شود صحت دارد یا نه؟
ممکن است یک صفحه با انتشار محتوای سرگرم‌کننده، شوخی، و مصاحبه‌های جنجالی به ده‌ها هزار دنبال‌کننده برسد؛ اما این تعداد فالوور به معنای اعتبار خبری نیست و هر صفحه پربازدیدی الزاماً یک رسانه مرجع و معتبر محسوب نمی‌شود.
⬅️خبرنگار نباید اسیر الگوریتم شود/چرا جرات یک خبر انتقادی و پرسشی را ندارید؟
یکی از آسیب‌های جدی فضای رسانه‌ای امروز شهر شما الگوریتم‌زدگی است؛ جایی که به‌جای اولویت دادن به مسائل مردم، دغدغه اصلی برخی صفحات با سوژه های خنده دار و مصاحبه های تکراری به افزایش بازدید، وایرال‌شدن و جذب دنبال‌کننده تبدیل شده است جایی که مردم و جوانان برای خنده خبر را به دیگران ارسال می کنند و و همین سوژه شدن یک خبرنگار شان و رسالت مابقی خبرنگاران حرفه ای شهر که سالها عمر و وقت خود را برای رسالت خبری ؛ پیگیری مشکلات مردم و ارسال اخبار دقیق تلاش کردند را زیر سوال برده است.
متاسفانه در این روزها افرادی که در مصاحبه های خود با مسئولان حتی جرات مطالبه گری هم ندارند و در نشست های خبری در گوشه ای می نشینند که دیده نشوند و سکوت می کنند و جرات مطالبه گری را ندارند اما در بیرون در شلوعی شهر دنبال سوژه های زرد خبری می گردند تا شاید یک شبه راه هزار شب را طی کنند و با اخبار طنزمخاطب بیشتری را جذب کنند و نگاهشان به افزایش فالوورهاست تا کیفیت خبر! و همین عامل باعث شده است که در این سالها مردم خبرنگاران را با بلاگران و طنز پردازان فضای مجازی یکی ببیند!!!
خبرنگار باید بتواند درباره عملکرد مدیران سؤال کند، مشکلات مردم را پیگیری کند، تناقض‌ها را آشکار سازد، اسناد را بررسی کند و در برابر قدرت، استقلال حرفه‌ای خود را حفظ کند. و طمع فاکتورهای چند صد هزار تومانی نباشد.
این همان نقطه‌ای است که خبرنگاری را از بلاگری جدا می‌کند.
⬅️شان رسانه را فدای دیده‌شدن نکنیم
رسانه فقط یک صفحه در اینستاگرام نیست. رسانه مسئولیتی اجتماعی دارد و خبرنگار نیز در برابر مخاطب، حقیقت و افکار عمومی مسئول است.
مصاحبه، گزارش، خبر و تحلیل باید بر اساس ارزش خبری و ضرورت آگاهی‌بخشی انتخاب شوند، نه صرفاً بر مبنای اینکه کدام چهره می‌تواند بازدید بیشتری جذب کند.
اگر قرار باشد خبرنگار برای افزایش فالوور، شأن حرفه‌ای رسانه را کنار بگذارد، دیگر چه تفاوتی میان یک رسانه خبری و یک صفحه سرگرمی باقی می‌ماند؟
البته بلاگری، طنزپردازی و تولید محتوای سرگرم‌کننده نیز جایگاه خود را دارند و نباید آن‌ها را بی‌ارزش دانست؛ اما مشکل از جایی آغاز می‌شود که مرز این فعالیت‌ها با خبرنگاری مخدوش شود و هر محتوای پربازدیدی به نام کار رسانه‌ای عرضه شود.
سخن پایانی؛ خبرنگاری را با بلاگری اشتباه نگیریم!
قرار نیست هر محتوایی که بازدید بالایی دارد، یک موفقیت رسانه‌ای باشد. گاهی یک گزارش مستند که تنها چند هزار نفر آن را می‌خوانند، بسیار ارزشمندتر از مصاحبه‌ای است که صدها هزار بازدید می‌گیرد اما هیچ آگاهی، مطالبه یا اثر اجتماعی ایجاد نمی‌کند.
خبرنگار باید نماینده پرسش‌های بی‌پاسخ مردم باشد، نه دنبال‌کننده خواسته‌های الگوریتم.
رسانه‌ای که برای دیده‌شدن از رسالت خود فاصله می‌گیرد، شاید مدتی در ویترین شبکه‌های اجتماعی بدرخشد، اما نمی‌تواند برای همیشه اعتماد مخاطب را حفظ کند.
خبرنگار برای مردم می‌نویسد، برای حقیقت سؤال می‌پرسد و برای آگاهی جامعه تلاش می‌کند؛ بلاگر ممکن است برای الگوریتم محتوا تولید کند. این دو فعالیت قابل احترام‌اند، اما یکی نیستند و نباید جای یکدیگر بنشینند.
شماهایی که دوست دارید دیده شوید و فالوور جذب کنید و مبالغ فاکتورها در ادامه مالی به حساب هایتان واریز شود خواهشا به سمت همان هنری که دارید همان هنر طنز پردازی بروید و اعتبار خبرنگاری و جامعه خبری را متضرر نکید و اعتماد مردم را نسبت به رسانه و خبرنگاری از بین نبرید و راهتان را از خبرنگاری جدا کنید و به همان هدفی که دارید ادامه دهید و قطعا موفق تر خواهید بود.
از اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی رفسنجان و خانه مطبوعات رفسنجان درخواست داریم با نظارت بیشتر و آموزش بیشتر به چنین افرادی ؛ از همین حالا نگدارند رسالت رسانه ها و شان و موقعیت خبرنگار زیر سوال برود تا مردم مانند قبل به رسانه و خبر اعتبار کنند. زیرا اگر چنین نظارتی صورت نگیرد در آینده اعتماد مردم به خبرها و رسانه ها کمرنگ تر خواهد شد.
این اولین گزارش رسانه سازش خبر بود اگر در آینده مسئولان شهرستان ؛ ارشاد و خانه مطبوعات رفسنجان چاره اندیشی به این موضوعات نداشته باشند قطعا در گزارش بعدی با مستندات به صورت شفاف تر گزارشی را خواهد نوشت تا مردم رسانه های مردمی و حرفه ای را از رسانه های زرد جدا و رسانه هایی که فقط جنبه بلاگری را دارند بهتر و بیشتر تشخص دهند.
