قرارداد ۵ میلیاردی مدیرعامل مس رفسنجان؛ شایعهای که با سکوت باشگاه بزرگ شد/ چرا روابط عمومی باشگاه در برابر یک خبر جنجالی سکوت کرد؟
گزارش تحلیلی | مجتبی نقیزاده | سازش خبر
خبری که تنها در چند دقیقه از یک برنامه تلویزیونی آغاز شد، در کمتر از چند ساعت به تیتر نخست بسیاری از رسانههای ورزشی کشور تبدیل شد؛ خبری درباره «قرارداد ۵ میلیارد تومانی امیرفرشاد تفکری، مدیرعامل باشگاه مس رفسنجان».
آنچه در ابتدا تنها یک ادعا به نظر میرسید، بهدلیل بازنشر گسترده در رسانههای رسمی، صفحات مجازی و کانالهای خبری، به یکی از مهمترین سوژههای فوتبال ایران تبدیل شد. حتی برخی چهرههای فوتبالی نیز نسبت به آن واکنش نشان دادند و موجی از پرسشها درباره نحوه مدیریت مالی باشگاه مس رفسنجان شکل گرفت.
اما شاید مهمتر از اصل خبر، سکوت چند روزه باشگاه مس رفسنجان بود؛ سکوتی که به جای خاموش کردن شایعه، آن را به یک روایت پذیرفتهشده در افکار عمومی تبدیل کرد.
آغاز یک جنجال رسانهای
ماجرا از اظهارات دو مجری صدا و سیما آغاز شد؛ جایی که قرارداد مدیرعامل باشگاه مس رفسنجان حدود ۵ میلیارد تومان اعلام و حتی عنوان شد این رقم تقریباً دو برابر قرارداد مدیرعامل باشگاه پرسپولیس است.
همین مقایسه کافی بود تا رسانههای ورزشی کشور بدون دریافت توضیح یا موضع رسمی از باشگاه، خبر را بازنشر کنند. شبکههای اجتماعی نیز با سرعتی چند برابر، این خبر را به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات فوتبال ایران تبدیل کردند.
چند روز بعد نیز علی سامره در بخشی از گفتوگوی خود نسبت به این موضوع واکنش نشان داد؛ اتفاقی که نشان میداد شایعه از فضای مجازی فراتر رفته و به گفتوگوهای رسمی فوتبال کشور نیز رسیده است.
روابط عمومی؛ حلقه مفقوده مدیریت بحران
در فوتبال حرفهای امروز، روابط عمومی تنها وظیفه انتشار اخبار باشگاه را برعهده ندارد؛ بلکه نخستین خط دفاعی باشگاه در برابر بحرانهای رسانهای است.
وقتی خبری با این حجم از بازتاب منتشر میشود، انتظار طبیعی افکار عمومی آن است که باشگاه ظرف چند ساعت موضع رسمی خود را اعلام کند؛ نه اینکه چند روز سکوت اختیار کند.
یک اطلاعیه کوتاه، یک مصاحبه با مدیرعامل یا حتی انتشار توضیحی از سوی هیئتمدیره میتوانست از گسترش این حاشیه جلوگیری کند.
اما این اتفاق رخ نداد.
در علم ارتباطات، جملهای مشهور وجود دارد:
«وقتی سازمان سکوت میکند، دیگران روایت را مینویسند.»
دقیقاً همین اتفاق برای باشگاه مس رفسنجان رخ داد؛ رسانههای بیرونی روایت خود را ساختند و باشگاه تا چند روز هیچ روایتی ارائه نکرد.
سکوت؛ مهر تأیید یا یک اشتباه رسانهای؟
بدون تردید، سکوت همیشه به معنای تأیید یک خبر نیست؛ اما در فضای پرشتاب رسانههای امروز، تأخیر در پاسخگویی معمولاً باعث میشود افکار عمومی خبر منتشرشده را معتبر تلقی کند.
از همین رو بسیاری از مخاطبان این پرسش را مطرح کردند:
اگر خبر از اساس نادرست بود، چرا باشگاه همان روز نخست آن را تکذیب نکرد؟
این پرسشی است که حتی پس از تکذیب رسمی نیز همچنان مطرح است.
تکذیب رسمی؛ پایان شایعه یا آغاز پرسشهای جدید؟
محمد تفکری سرانجام در نشست خبری با اصحاب رسانه شهرستان رفسنجان به این موضوع واکنش نشان داد و گفت:
«من اصلاً قراردادی با باشگاه ندارم و هر لحظه ممکن است مرا از سمت مدیرعاملی برکنار کنند.»
این اظهارات، خبر قرارداد ۵ میلیارد تومانی را بهصورت رسمی رد کرد.
اما تکذیب چند روز بعد، نتوانست این سؤال را از بین ببرد که چرا باشگاه اجازه داد چنین شایعهای تا این اندازه گسترش پیدا کند؟
در مدیریت بحران رسانهای، زمان مهمترین سرمایه است؛ گاهی یک ساعت تأخیر، خسارتی بهمراتب بیشتر از خود شایعه ایجاد میکند.
منشأ خبر چه بود؟
درباره شکلگیری این خبر، چند احتمال قابل بررسی است.
احتمال نخست؛ اشتباه در تطبیق اطلاعات
برخی منابع معتقدند رقم ۵ میلیارد تومان مربوط به قرارداد محمد مؤمنی، مدیرعامل پیشین باشگاه بوده است.
در همین زمان نیز موضوع میزان قرارداد مدیرعامل باشگاه پرسپولیس که حدود ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان عنوان شده بود، در رسانهها مطرح شد.
این احتمال وجود دارد که برخی رسانهها در مقایسه قرارداد مدیرعامل سابق و فعلی باشگاه دچار اشتباه شده و رقم مربوط به مدیرعامل پیشین را به تفکری نسبت داده باشند.
اگر این فرضیه درست باشد، باشگاه میتوانست تنها با یک اطلاعیه رسمی از همان روز نخست، این اشتباه را اصلاح کند.
احتمال دوم؛ تغییر دستور کار رسانهها
فرضیه دیگری نیز قابل تأمل است.
در همان روزها باشگاه مس رفسنجان نسبت به نحوه برگزاری مسابقات پلیآف اعتراضاتی را مطرح کرده بود و بسیاری از هواداران معتقد بودند حقوق باشگاه نادیده گرفته شده است.
در چنین شرایطی، انتشار یک خبر جنجالی درباره قرارداد مدیرعامل، ناگهان افکار عمومی را از موضوع اصلی دور کرد و همه نگاهها به سمت یک حاشیه تازه رفت.
البته هیچ سندی برای عمدی بودن این اتفاق وجود ندارد، اما نتیجه آن کاملاً مشخص بود؛ مطالبه اصلی باشگاه در فضای رسانهای کمرنگ شد و جای خود را به بحثی کاملاً متفاوت داد.
درس بزرگ برای باشگاه مس رفسنجان
این اتفاق بار دیگر نشان داد باشگاههای حرفهای بدون یک روابط عمومی فعال، همواره در معرض آسیبهای رسانهای قرار دارند.
امروز روابط عمومی تنها منتشرکننده اخبار نیست؛ بلکه باید با رصد شبانهروزی رسانهها، در سریعترین زمان ممکن به اخبار نادرست پاسخ دهد، روایت رسمی باشگاه را منتشر کند و اجازه ندهد شایعات به حقیقت تبدیل شوند.
باشگاه مس رفسنجان طی سالهای اخیر بارها درگیر حواشی رسانهای شده است؛ از نقلوانتقالات گرفته تا تغییرات مدیریتی و اعتراضهای داوری. بسیاری از این حواشی با اطلاعرسانی سریع و شفاف، قابل کنترل بودند.
شفافیت؛ بهترین راه مقابله با شایعه
تجربه نشان داده است هر جا اطلاعات رسمی به موقع منتشر نشده، شایعات جای آن را گرفتهاند.
شفافیت نه تنها اعتماد هواداران را افزایش میدهد، بلکه اعتبار باشگاه را نیز حفظ میکند.
اگر باشگاه از همان ساعات ابتدایی انتشار این خبر، موضع رسمی خود را اعلام میکرد، شاید این موضوع هرگز به یکی از جنجالیترین سوژههای فوتبال ایران تبدیل نمیشد.
سخن پایانی
خبر قرارداد ۵ میلیارد تومانی تفکری با تکذیب رسمی او پایان یافت، اما پرونده این ماجرا هنوز یک پرسش اساسی را بیپاسخ گذاشته است:
چرا باشگاه مس رفسنجان در برابر یکی از مهمترین حواشی رسانهای خود، سکوت کرد؟
شاید پاسخ این سؤال، مهمتر از خود شایعه باشد؛ زیرا در دنیای امروز فوتبال، باشگاهی موفقتر است که علاوه بر مدیریت زمین مسابقه، مدیریت افکار عمومی را نیز بهخوبی بشناسد.
سکوت، گاهی پرهزینهتر از یک پاسخ کوتاه است.
