از صعود تا سقوطِ مس رفسنجان در دوران نمایندگی احمد انارکی محمدی
گزارش تحلیلی از صعود تا سقوط در دوران انارکی محمدی به قلم: مجتبی نقیزاده
به گزارش سازش خبر/ تیم فوتبال مس رفسنجان در سال ۱۳۹۹ در دوران احمد انارکی محمدی با صعود به لیگ برتر، یکی از مهمترین دستاوردهای تاریخ ورزش رفسنجان را رقم زد. این تیم در سالهای نخست حضور در لیگ برتر، با ثبات مدیریتی و فنی، به یکی از تیمهای قابل احترام فوتبال ایران تبدیل شد؛ اما طی چند فصل بعد، روند نزولی آغاز شد و اکنون مس با بحران نتایج، تغییرات مکرر مدیریتی و فنی و نگرانی هواداران به نقطه صفر خود برگشته است.
این دوره زمانی، با حضور احمد انارکی محمدی بهعنوان نماینده مردم رفسنجان و انار در مجلس نیز همزمان بوده است. او در مقاطع مختلف از باشگاه حمایت رسانهای و سیاسی کرده، در تمرینات تیم حضور یافت و برای پیگیری مسائل باشگاه با مسئولان فوتبال کشور دیدارهایی انجام داد اما در دوره دوم نماینده نسبت به دوره قبل کمرنگ تر بود و حتی در برخی از مقاطع به ادعای یک یک سرمربی ؛ انارکی محمدی در انتخاب سرمربی و مدیرعامل دخالت دارد که با حاشیه هایی روبرو بود اما چرا در این دوره تغییرات متععدی در مدیریت باشگاه صورت گرفت که تغییر مدیریت ها و نبود ثبات مدیریتی باعث تغییر در سیاست مدیریتی باشگاه ؛ تغییر نیمکت؛ نقل و انتقال ها و از همه مهمتر سکوت نماینده شهر در مقابل ورود مدیران غیربومی به باشگاه سوالی است که پاسخ شفافی ندارد؟
چرا مس از اوج فاصله گرفت؟
بررسی روند چند سال اخیر نشان میدهد عوامل متعددی در افت باشگاه نقش داشتهاند:
تغییرات پیدرپی مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره.
بیثباتی روی نیمکت و تغییر مکرر سرمربیان.
سیاستهای نقلوانتقالاتی پرهزینه و کمبازده.
کاهش اعتماد میان هواداران و مدیریت.
نبود برنامه بلندمدت برای حفظ بازیکنان کلیدی و توسعه آکادمی.
این عوامل بیش از آنکه به یک فرد خاص مربوط باشند، به ساختار مدیریتی باشگاه و تصمیمات مجموعه مدیران و سهامدار اصلی باشگاه بازمیگردند.
نقش نماینده مجلس
نماینده مجلس بهطور قانونی مسئول اداره باشگاه نیست و اختیار مستقیم در انتخاب مدیرعامل یا سرمربی ندارد. احمد انارکی محمدی نیز در مقاطعی اعلام کرده است که در انتخاب سرمربی دخالتی نداشته و تصمیمات فنی را بر عهده مدیران باشگاه دانسته است.
با این حال، از نگاه افکار عمومی، انتظار میرود نماینده شهرستان در موضوعاتی مانند:
مطالبه شفافیت از مدیران،
پیگیری تأمین منابع،
دفاع از حقوق باشگاه در سطح ملی،
و ایجاد هماهنگی میان شرکت ملی صنایع مس، باشگاه و مسئولان استان نقش فعالتری ایفا کند.
- تغییرات پی در پی مدیرعامل و اعضای هیات مدیره
در فوتبال حرفهای، ثبات مدیریتی یکی از مهمترین عوامل موفقیت است. مس رفسنجان نیز در سالهای ابتدایی حضور در لیگ برتر، با برخورداری از مدیریت نسبتاً باثبات و اعتماد به کادر فنی، نتایج قابل قبولی کسب کرد و حتی تا رتبه ششم لیگ برتر پیش رفت. اما در ادامه، افزایش تغییرات مدیریتی و تصمیمات مقطعی با افت عملکرد تیم همزمان شد.تغییرات مدیریتی و هیئتمدیره در سالهای اخیر، باشگاه مس رفسنجان چندین بار شاهد تغییر در مدیرعامل و ترکیب هیئتمدیره بوده است. همچنین در برخی مقاطع، درباره نحوه اعمال تغییرات مدیریتی و ثبت رسمی آنها نیز ابهاماتی مطرح شد.هرچند تغییر مدیر در باشگاههای فوتبال امری رایج است، اما تکرار این تغییرات در فاصله زمانی کوتاه معمولاً پیامدهایی مانند از بین رفتن ثبات تصمیمگیری، تغییر سیاستهای اجرایی و کاهش هماهنگی میان ارکان باشگاه را به همراه دارد.
خواسته هواداران این است چرا احمد انارکی محمدی به عنوان نماینده شهرشان در تغییرات متعدد مدیرعامل آن هم غیربومی اعتراضی نمی کرد و حداقل با یک مصاحبه رسانه ای اعتراضش را رسما اعلام می کرد و جلوی چنین انتصاباتی را می گرفت.
بیثباتی روی نیمکت؛ یکی از عوامل اصلی افت مس رفسنجان
یکی از مهمترین تفاوتهای مس رفسنجان موفق با مس رفسنجان سالهای اخیر، ثبات روی نیمکت بود. در دوران هدایت محمد ربیعی، باشگاه با اعتماد به کادر فنی و پرهیز از تصمیمات شتابزده، موفق شد از یک تیم تازهوارد به لیگ برتر، به تیمی مدعی نیمه بالای جدول تبدیل شود.اما پس از جدایی ربیعی، نیمکت مس رفسنجان در مدت کوتاهی شاهد تغییرات متعددی بود. از محرم نویدکیا تا مجتبی جباری .این تغییرات پیاپی، چند پیامد مهم برای باشگاه به همراه داشت:
از بین رفتن ثبات تاکتیکی: هر سرمربی فلسفه، سیستم بازی و شیوه تمرینی متفاوتی دارد و تغییر مداوم مانع شکلگیری یک هویت فنی پایدار میشود.
تغییر در ترکیب و نقلوانتقالات: هر مربی بازیکنان مدنظر خود را میخواهد؛ بنابراین با هر تغییر، بخشی از برنامه جذب و حفظ بازیکنان نیز دگرگون میشود.
کاهش اعتماد و آرامش تیم: تغییرات مکرر معمولاً بر روحیه بازیکنان اثر میگذارد و فضای روانی تیم را بیثبات میکند.
افزایش هزینههای باشگاه: فسخ قراردادها، پرداخت مطالبات و تشکیل کادر فنی جدید، بار مالی قابلتوجهی به باشگاه تحمیل میکند.
فشار بیشتر بر مدیران: زمانی که نتایج بهبود پیدا نمیکند، چرخه تغییرات مدیریتی و فنی نیز تشدید میشود.البته تغییر سرمربی بهتنهایی دلیل سقوط یا افت یک تیم نیست. عوامل دیگری مانند کیفیت مدیریت باشگاه، سیاستهای نقلوانتقالاتی، وضعیت مالی، عملکرد بازیکنان و میزان حمایت از کادر فنی نیز در نتایج نقش تعیینکننده دارند. با این حال، تجربه مس رفسنجان نشان میدهد که از دست رفتن ثبات روی نیمکت با آغاز روند نزولی تیم همزمان بوده و بسیاری از کارشناسان آن را یکی از عوامل مهم کاهش کیفیت فنی باشگاه میدانند.
سیاستهای نقلوانتقالاتی پرهزینه و کمبازده؛ یکی از چالشهای مس رفسنجان
یکی از محورهای انتقاد کارشناسان و هواداران در سالهای اخیر، سیاستهای نقلوانتقالاتی باشگاه مس رفسنجان بوده است. در حالی که در سالهای نخست حضور در لیگ برتر، باشگاه با جذب بازیکنان کارآمد و حفظ ستون اصلی تیم، نتایج قابل قبولی به دست آورد، در ادامه این الگو تغییر کرد.در چند فصل اخیر، مس رفسنجان بازیکنان متعددی را جذب کرد که برخی از آنها نتوانستند انتظارات فنی را برآورده کنند یا نقش مؤثری در نتایج تیم داشته باشند. همزمان، تعدادی از مهرههای تأثیرگذار تیم نیز از باشگاه جدا شدند و جایگزینان آنها نتوانستند همان کیفیت را ارائه دهند. این موضوع باعث شد توازن فنی تیم بهتدریج کاهش یابد.از مهمترین پیامدهای این سیاستها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش هزینههای نقلوانتقالات بدون تناسب با بازده فنی.ناهماهنگی میان جذب بازیکنان و نیازهای واقعی تیم.تغییرات مکرر در فهرست بازیکنان و از بین رفتن انسجام تیمی.کاهش فرصت برای استفاده از بازیکنان جوان و استعدادهای بومی.تحمیل فشار مالی ناشی از قراردادهای جدید و پایان همکاری با برخی بازیکنان.با این حال، برای قضاوت درباره «پرهزینه بودن» هر خرید، لازم است اطلاعاتی مانند مبلغ قرارداد، مدت قرارداد، میزان حضور در مسابقات، آمار فنی و ارزش افزوده هر بازیکن در دسترس باشد. از آنجا که جزئیات بسیاری از قراردادهای باشگاه بهصورت رسمی منتشر نشده است، نمیتوان با قطعیت درباره همه خریدها اظهار نظر کرد.آنچه از نتایج تیم و تغییرات گسترده در فهرست بازیکنان قابل مشاهده است، این است که سیاستهای نقلوانتقالاتی در چند فصل اخیر نتوانسته ثبات و کیفیت سالهای نخست حضور مس رفسنجان در لیگ برتر را تکرار کند. این موضوع، در کنار بیثباتی مدیریتی و تغییرات مکرر کادر فنی، از عوامل مؤثر در افت عملکرد باشگاه به شمار میرود.برای جلوگیری از تکرار این روند، باشگاه نیازمند یک راهبرد مشخص در نقلوانتقالات است؛ راهبردی که بر نیازهای فنی، تحلیل داده، حفظ بازیکنان کلیدی، سرمایهگذاری روی استعدادهای جوان و هماهنگی کامل میان مدیریت و کادر فنی استوار باشد.
هواداران از نماینده شهرشان گله دارند چرا انارکی محمدی برای انتخاب سرمربی از مدیران شرکت ملی مس در کمیته ورزشی شرکت مس بهمراه اعضای هیات مدیره درخواست یک سرمربی باتجربه و بازیکنان تراز اول کشور نکرد و چرا پیگری نکردند که شرکت مس بودجه ای بیشتری برای جذب سرمربی و بازیکن ایده آل صورت گیرد.
کاهش اعتماد میان هواداران و مدیریت
در فوتبال حرفهای، اعتماد هواداران یکی از مهمترین سرمایههای هر باشگاه است. این اعتماد زمانی شکل میگیرد که هواداران احساس کنند مدیران باشگاه با شفافیت، برنامهریزی و پاسخگویی در مسیر پیشرفت تیم حرکت میکنند. در سالهای اخیر، بخشی از هواداران مس رفسنجان نسبت به عملکرد مدیریتی باشگاه انتقادهای جدی مطرح کردهاند و این موضوع به کاهش اعتماد میان هواداران و مدیریت انجامیده است.از مهمترین عوامل این وضعیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تغییرات مکرر مدیریتی و معاون فنی ضعیف در باشگاه: جابهجاییهای پیدرپی در سطح مدیرعامل، هیئتمدیره و سرمربیان، این تصور را ایجاد کرد که باشگاه از یک برنامه بلندمدت و پایدار برخوردار نیست.
نتایج ضعیف تیم: افت جایگاه مس رفسنجان در جدول لیگ برتر، نارضایتی هواداران را افزایش داد و انتقادها از تصمیمات مدیریتی را پررنگتر کرد.ابهام در برخی تصمیمات: در مواردی مانند انتخاب سرمربی، انتختب معاون فنی ؛ نقلوانتقالات و تغییرات مدیریتی، توضیحات رسمی باشگاه از نگاه بخشی از هواداران کافی نبود و همین موضوع زمینه گسترش شایعات و گمانهزنیها را فراهم کرد.
ضعف در ارتباط با هواداران و ضعف روابط عمومی باشگاه : بسیاری از باشگاههای حرفهای با برگزاری نشستهای خبری، انتشار گزارش عملکرد و پاسخگویی مستمر، ارتباط خود را با هواداران حفظ میکنند. هرگاه این ارتباط کمرنگ شود، فاصله میان مدیریت و هواداران افزایش مییابد.
افزایش انتقاد در رسانهها و فضای مجازی: با ادامه روند نزولی تیم، انتقادها در رسانهها و شبکههای اجتماعی نیز بیشتر شد و فضای مطالبهگری از مدیران باشگاه گسترش یافت.البته باید توجه داشت که نمیتوان میزان اعتماد یا بیاعتمادی همه هواداران را بهصورت قطعی اندازهگیری کرد؛ زیرا دیدگاه هواداران یکسان نیست و گروههای مختلف ممکن است ارزیابی متفاوتی از عملکرد مدیریت داشته باشند. با این حال، افزایش انتقادهای عمومی، واکنشهای رسانهای و فضای ایجادشده پیرامون باشگاه نشان میدهد که بازسازی اعتماد عمومی به یکی از مهمترین چالشهای مس رفسنجان تبدیل شده است.احیای این اعتماد، بیش از هر چیز نیازمند شفافیت در تصمیمگیری، ثبات مدیریتی، پاسخگویی منظم، برنامهریزی بلندمدت و بهبود نتایج فنی است. تجربه بسیاری از باشگاههای موفق نشان میدهد که زمانی که مدیریت بتواند اعتماد هواداران را دوباره جلب کند، حمایت اجتماعی و بودن یک نیروی رسانه ای قوی در رسانه باشگاه باعث دور کردن حواشی و اعتماد هواداران به باشگاه می شود.
نبود برنامه بلندمدت برای حفظ بازیکنان کلیدی و توسعه آکادمی ؛ حلقه مفقوده مس رفسنجان با حضور یک مدیر فنی ضعیف در باشگاه
یکی از ویژگیهای باشگاههای موفق، داشتن یک برنامه بلندمدت برای حفظ بازیکنان مؤثر و سرمایهگذاری مستمر در ردههای پایه است. مس رفسنجان در سالهای نخست حضور در لیگ برتر، با حفظ بخش قابلتوجهی از بدنه اصلی تیم و بهرهگیری از هماهنگی فنی، نتایج قابل قبولی کسب کرد. اما در ادامه، این روند با چالشهایی روبهرو شد.
در چند فصل اخیر، تعدادی از بازیکنان تأثیرگذار باشگاه از مس رفسنجان جدا شدند و در بسیاری از موارد، جایگزینانی با همان کیفیت یا هماهنگی جذب نشدند. این مسئله باعث شد بخشی از هویت فنی تیم از بین برود و کادرهای فنی جدید ناچار شوند هر فصل با ترکیبی متفاوت کار خود را آغاز کنند.از سوی دیگر، در مقایسه با برخی باشگاههای موفق لیگ برتر، سهم بازیکنان پرورشیافته در آکادمی مس رفسنجان در تیم بزرگسالان محدود بوده است. هرچند باشگاه در ردههای پایه فعالیت داشته، اما تاکنون تعداد بازیکنانی که بهطور مستمر از آکادمی به ترکیب اصلی راه یافته و نقش تعیینکنندهای ایفا کرده باشند، چندان چشمگیر نبوده است.پیامدهای این وضعیت عبارتاند از:ورود و حضور یک معاون فنی ضعیف و بی تجربه و بی تخصص در باشگاه ؛ افزایش وابستگی به جذب بازیکنان از سایر باشگاهها.بالا رفتن هزینههای نقلوانتقالات.کاهش فرصت رشد برای استعدادهای بومی رفسنجان و استان کرمان.دشوار شدن شکلگیری هویت فنی پایدار برای باشگاه.
تجربه باشگاههای موفق ایران و جهان نشان میدهد که اتکا به یک راهبرد بلندمدت در حفظ بازیکنان کلیدی و پرورش استعدادهای جوان، نهتنها هزینههای باشگاه را کاهش میدهد، بلکه به ایجاد هویت فنی، ثبات نتایج و پایداری موفقیت نیز کمک میکند. برای مس رفسنجان نیز بازنگری در این حوزه میتواند یکی از مهمترین گامها برای بازگشت به روزهای اوج باشد.
جمعبندی
مس رفسنجان امروز فاصله زیادی با تیم منسجم و موفق سالهای ابتدایی حضور در لیگ برتر دارد. این افت را نمیتوان تنها به عملکرد یک فرد نسبت داد، اما همه ارکان اثرگذار، از مدیران باشگاه و شرکت ملی صنایع مس گرفته تا مسئولان محلی و نماینده شهر، در برابر افکار عمومی مسئولیت پاسخگویی دارند.
اکنون مهمترین مطالبه هواداران، بازگشت ثبات مدیریتی، ورود افراد متخصص از جمله مفادن فنی در باشگاه ؛اخراج افراد سودجو و بی متخصص که نیازمند یک مدیر شجاع و متقدر است. تدوین یک برنامه بلندمدت و جلوگیری از تکرار تصمیمات مقطعی؛ چرا که اگر اصلاحات اساسی انجام نشود، احیای جایگاه مس رفسنجان در فوتبال ایران دشوار خواهد بود.
و حال باید منتظر ماند که آیا انارکی محمدی دردو سال باقی مانده عمر مسئولیت خود به عنوان نماینده مردم رفسنجان و انار مجددا تیم مس رفسنجان به لیگ برتر صعود کند!!!
