مسئولان دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان با هشدار نسبت به کاهش نرخ باروری به ۱.۳۹ در کشور و سقوط این شاخص به زیر نرخ جایگزینی، تغییر سبک زندگی، چاقی و تأخیر در ازدواج را از عوامل اصلی این بحران عنوان کرده و تأکید کردند که خطر پیری جمعیت از جنگ نیز مهم‌تر است.

به گزارش سازش خبر ؛ نشست خبری بررسی عوامل مؤثر بر کاهش نرخ باروری صبح امروز با حضور اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی در سازمان مرکزی این دانشگاه برگزار شد.

نصیرزاده، رئیس گروه اطلاع‌رسانی پزشکی و منابع علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، در این نشست با اشاره به اهمیت واگذاری نتایج تحقیقات به مردم تحت عنوان “ترجمان دانش” اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین چالش‌های اساسی کشور از سال ۹۲ موضوع جوانی جمعیت است و با شاخص نرخ باروری رابطه مستقیمی با این موضوع دارد.

وی از روند نزولی نرخ باروری ابراز نگرانی کرد و افزود: نرخ باروری در کشور به ۱.۳۹ رسیده و این شاخص در رفسنجان ۱.۵۴ است. این عدد خوبی نیست، چرا که نرخ جایگزینی ۲.۱ است.

نصیرزاده با تشریح مفهوم نرخ جایگزینی تصریح کرد: اگر یک خانم دو فرزند هم بیاورد، نمودار جمعیتی صرفاً ثابت می‌ماند. بر اساس آمارها، جمعیت کشور ۸۶ و نیم میلیون نفر است و اگر روند کاهشی به همین شکل ادامه پیدا کند، مهم‌ترین دغدغه کشور که از جنگ هم حیاتی‌تر است، بحران جمعیت خواهد بود. از همین رو تیم تحقیقاتی دانشگاه روی این موضوع کار کرده است.

در ادامه این نشست، پورمعصومی، عضو هیئت علمی دانشگاه و مسئول کمیته تحقیقات بالینی بیمارستان علی‌بن‌ابیطالب(ع)، با اشاره به رابطه مستقیم نرخ زاد و ولد و مرگ و میر گفت: اگر نرخ زاد و ولد رشد منفی داشته باشد، دچار پدیده پیری جمعیت می‌شویم و مخاطرات آن در بلندمدت مشخص است. اگر نیروی کار فعال نداشته باشیم، چرخ‌های تولیدی، صنعتی، آموزشی و فرهنگی خواهد خوابید.

وی با انتقاد از سیاست‌های جمعیتی گذشته خاطرنشان کرد: زمانی در کشور عنوان می‌شد که «دو بچه کافی است» و بنرهای آن سطح شهر را پر کرد، اما بعدها اثرات منفی آن مشخص شد و امروز نرخ رشد جمعیت در حال منفی شدن است. اکنون تمرکز دولت بر افزایش جمعیت قرار دارد و باید تلاش شود از حالت سالمندی خارج شویم.

این متخصص ناباروری با اشاره به نتایج یک طرح تحقیقاتی در رفسنجان تصریح کرد: ما عواملی که بر کم بودن نرخ رشد جمعیت در رفسنجان مؤثر است را بررسی کردیم. جدا از مسائل حوزه درمان، زوجینی که بارور هستند اما تمایلی به فرزندآوری ندارند باید مدیریت شوند.پورمعصومی وضعیت اقتصادی-اجتماعی را یکی از عوامل اصلی در پرسشنامه‌های زوجین دانست و عامل فرهنگی را نیز بسیار اثرگذار خواند و گفت: در شهرهایی مانند رفسنجان، یزد، هرمزگان و سیستان و بلوچستان پیشتر بر اساس پایه فرهنگی، دختران زودتر ازدواج کرده و زودتر صاحب فرزند می‌شدند.

اما با افزایش سطح آموزش و علاقه‌مندی بانوان به تحصیلات عالیه، موعد ازدواج عقب افتاده و نرخ ازدواج پایین آمده است.وی با هشدار نسبت به تأثیر مخرب بیماری‌های شایع بر قدرت باروری، مهم‌ترین عامل را چاقی ناشی از زندگی بی‌تحرک و کار با رایانه برشمرد و تأکید کرد: میانگین وزنی بسیاری از دختران نسبت به ۱۵ تا ۲۰ سال قبل بسیار بالاتر رفته که مستقیماً بر باروری تأثیر منفی می‌گذارد. همچنین مصرف غذاهای فراوری شده نیز عامل دیگری در کاهش نرخ رشد جمعیت است.

این پزشک متخصص زنان در پایان پیشنهادات ارائه شده در این مقاله تحقیقاتی را این‌گونه تشریح کرد: بخش عمده‌ای از راهکارها به حوزه فرهنگی برمی‌گردد. باید این فرهنگ در ذهن دختران ما نهادینه شود که ازدواج و تحصیل هیچ تضادی با یکدیگر ندارند. همچنین سیستم‌های دولتی می‌توانند تا جای ممکن شرایطی را فراهم آورند که مادران شاغل بتوانند از کنار فرزند بودن بیشترین بهره را ببرند.وی اطلاع‌رسانی در مورد عوامل مؤثر بر ناباروری، مدیریت وزن، ارتقای سلامت و هدایت سبک زندگی به سمت تحرک و تغذیه سالم را از دیگر مسائل مهم بهداشتی کشور برای مقابله با کاهش جمعیت عنوان کرد.