ارتباط رسانه و فوتبال
در حقیقت «رسانه» بخش قابل توجهی از درونمایه و افکار عمومی را تشکیل داده است. این مقوله با شدت و حدت باور نکردنی در ارزشها و هنجارهای جامعه تاثیر مستقیم و غیر مستقیم دارند. رسانه تمام رخدادهای ریز و درشت جامعه را پوشش داده و در روش و طریقه زندگی اثرگذار است. به تعبیری رسانههای جمعی از یک سو در شکلدهی ساختار ذهنی افراد جامعه موثرند و ازسوی دیگر، رفتار افراد را سامان میبخشند و موجب میشوند افراد در مورد پدیدههای اجتماعی، رفتاری کاملا حساب شده ازخود بروز بدهند.
با این مقدمه قصد داریم تاثیر رسانه را در ورزش به خصوص فوتبال ایران و جنبههای مثبت و منفی آن را مورد بررسی قرار بدهیم:
رسانه و توسعه فوتبال
بیگمان فوتبال برای توسعه و پیشرفت خود به ابزار و امکانات احتیاج دارد. علاوه بر زیرساختهای مناسب باید نقش رسانه را در این خصوص نادیده نگرفت. این موضوع باعث شده است که باشگاهها و نهادهایی که به انحای مختلف با این رشته ارتباط تنگاتنگی دارند و یا تصمیم گیرنده میباشند، از این فرصت بزرگ استفاده کنند و با صرف هزینه و اختصاص بودجه تعریف شده، آن را به خدمت بگیرند. رسانه قادر است فوتبال و یا هر مقوله دیگر را در ذهن علاقمندان نهادینه کند و از طرفی جذابیتهای منحصر به فرد آن را پررنگتر نشان بدهد. رسانه با کنکاش و پرداختن به نکات ریز درشت فوتبال مسیر توسعه را نمایان میسازد.
رسانه و تماشاگران
در بیست سال اخیر ارتباط تماشاگران با رسانه غیر قابل انکار و تعیین کننده شده است. علاقمندان به این رشته با حفظ رسانههای نوشتاری به سمت رسانه های دیداری و به خصوص فضای پر سرعت مجازی متمایل شدهاند. فضای مجازی هرچند با فقدان کنترل و خارج از قوانین موضوعه در حال فعالیت است اما با پرداختن به جزئیات، واقعیتهای پنهان فوتبال را نمایان کرده و به بازیکنان و مربیان این هشدار داده است که پروایی در پرداختن به آن ندارد. هرچند رویکرد رسانهها در قبال تماشاگران متفاوت بوده و گاهی باعث عکس العملهای منفی شده است.
رسانه و اقتصاد فوتبال
فوتبال به خودی خود پتانسیل ویژهای برای ورود اقتصاد و سرمایه دارد. مثلث رسانه، فوتبال و اقتصاد بدهبستانهای تعیین کننده ای با یکدیگر داشته و قدرت و تواناییهای خود را به یگدیگر منتقل میکنند. رسانه جذابیتهای فوتبال را تعریف و جمع آوری و به بهترین شکل ممکن به نمایش می گذارد، اقتصاد سعی دارد از راهروی فوتبال به اوج برسد و فوتبال امکان حرکت این دو مقوله را توامان فراهم کرده است. با این حال باید گفت فوتبال اقتصادیترین روش برای رسیدن به ثروت و حتی قدرت بوده و رسانه همچون بال، پرواز این دو را آسان و سریع کرده است.
رسانه های بی طرف
در تعریف رسانه آمده است: «رسانه بستر و مجاری طبیعی تهیه و توزیع اطلاعات در جامعه برای شهروندان بوده و موجب میشود که نیروهای اجتماعی ضمن وقوف و آگاهی به حقوق خویش، سهم خود را از قدرت طلب نمایند. اولین شرط رسانه انتشار حقایق و بی طرفی است.» با این وصف تعداد اندکی از رسانههای موجود را باید رسانههای بی طرف تلقی کنیم. رسانه بی طرفی نقد منصفانه داشته و سعی میکند واقعیتها را آنطور که هستند منتشر نماید. بعضی از رسانههای به ظاهر بی طرف نیز بسیار زیرکانه موضوعات مورد نظر خود را در قالب الفاظ و جملات به خواننده و یا بیننده تحمیل کرده و صرفا ژست بی طرفی گرفتهاند. در نگاهی دیگر همه رسانههای جهان ادعا میکنند که گزارشهای خبری را به صورت مستقل، بیطرفانه و محققانه تولید میکنند. آنها مدعیاند که صرفاً به گزارش و توصیف بیطرفانه «واقعیت عینی» میپردازند و از هر گونه نتیجهگیری و قضاوت مبتنی بر پیشفرضها و پیشداوریها پرهیز میکنند. از سوی دیگر؛ این رسانهها مدعیاند که رسانههای رقیب این واقعیتها را به نحو توطئهآمیز و با سوگیری و دخالت دادن داوریهای منفعتطلبانه تحریف کرده و به آن واقعیتها جهت میدهند. آیا این ادعاها درست است؟ آیا رسانه مستقل و بیطرف وجود دارد؟ مقولهای تا کنون شکل و شمایل درستی را در مورد خود به علاقندان نشان نداده است.